U skladu sa nadležnostima koje proističu iz Zakona o visokom obrazovanju i principima Evropskih standarda i smjernica (ESG), AKVO sprovodi istraživanja i analize u oblasti obezbjeđivanja kvaliteta, kao i o drugim temama od značaja za razvoj i unaprjeđenje visokog obrazovanja.
Osnove za sprovođenje istraživanja i analiza predstavljaju:
- podaci i nalazi prikupljeni kroz postupke akreditacije i reakreditacije, koji omogućavaju identifikovanje dobrih praksi, izazova i oblasti za unaprjeđenje;
- komparativne analize sistema obezbjeđivanja kvaliteta i politika visokog obrazovanja u Evropskom prostoru visokog obrazovanja;
- aktuelne teme i pitanja od značaja za razvoj, unaprjeđenje i praćenje stanja u sistemu visokog obrazovanj
U nastavku je pregled realizovanih istraživačkih aktivnosti do prve polovine 2026. godine:
Tematska analiza prvog ciklusa reakreditacije ustanova visokog obrazovanja u Crnoj Gori
AKVO je u 2026. godini izradila Tematsku analizu prvog ciklusa reakreditacije ustanova visokog obrazovanja u Crnoj Gori, koja obuhvata period od 2019. do kraja 2023. godine. Analiza je zasnovana na 28 izvještaja o reakreditaciji i relevantnom regulatornom okviru i predstavlja prvi sveobuhvatan pregled iskustava, nalaza i preporuka proisteklih iz prvog ciklusa reakreditacije u Crnoj Gori. Njome su identifikovani ključni trendovi i zajednički izazovi, kao i razlike u kvalitetu i strukturi izvještaja i preporuka ekspertskih komisija.
Poseban značaj Analize ogleda se u tome što njeni nalazi prevazilaze pojedinačne postupke reakreditacije i pružaju osnov za sagledavanje šireg funkcionisanja sistema obezbjeđeivanja kvaliteta u visokom obrazovanju. Nalazi i preporuke Analize predstavljaju važnu osnovu za dalji razvoj postupaka reakreditacije i unapređenje sistema obezbjeđivanjanja kvaliteta visokog obrazovanja u Crnoj Gori.
Agencija je u drugoj polovini 2025. godine izradila tematsku analizu zasnovanu na 43 izvještaja o reakreditaciji, sa fokusom na ispunjenost Standarda 7, kriterijuma f, koji se odnosi na rezultate istraživanja tržišta rada. Analiza je ukazala na neujednačenu praksu u ocjenjivanju ovog kriterijuma i potrebu za jasnijim smjernicama za rad ekspertskih komisija, kao i preciznijim definisanjem dokaza koje ustanove treba da dostavljaju. Nalazi analize predstavljaju osnov za unapređenje postupka reakreditacije i jačanje obezbjeđivanja kvaliteta u visokom obrazovanju.
Analiza o aspiracijama maturanata na putu prelaza iz srednjeg u visoko obrazovanje
AKVO je 2024. godine sprovela prvo istraživanje u Crnoj Gori o aspiracijama maturanata na putu prelaza iz srednjeg u visoko obrazovanje. Istraživanje je pružilo nove uvide u njihove obrazovne aspiracije, stavove o visokom obrazovanju u Crnoj Gori, kao i faktore i izvore informacija koji utiču na donošenje odluka o nastavku obrazovanja i izboru studija. Nalazi istraživanja predstavljaju vrijedan osnov za unapređenje informisanja i podrške maturantima, razvoj obrazovnih politika i dalja istraživanja u oblasti visokog obrazovanja. Javna prezentacija Analize održana je u maju 2025. godine.
AKVO za potrebe procesa rada sprovodi istraživačke aktivnosti usmjerene ka unapređenju procedura, kvaliteta rada i efikasnosti procesa. U nastavku je dat pregled značajnijih internih analiza:
Analiza stanja usklađenosti sistema obezbjeđivanja kvaliteta na osnovu Evropskih standarda i smjernica
Komparativna analiza ispunjenosti ESG standarda 3.3. „Nezavisnost“
Komparativna analiza ESG standarda 3.6. „Interno obezbjeđivanja kvaliteta i profesionalno ponašanje“
Analiza zadovoljstva ustanova visokog obrazovanja i ekspertskih timova u postupcima eksterne evaluacije u 2025. godini
AKVO od 2025. godine sistematski prikuplja povratne informacije učesnika u postupcima eksterne evaluacije, sa ciljem praćenja njihovog iskustva i unapređenja kvaliteta i efikasnosti postupaka. Rezultati dosadašnjih istraživanja ukazuju na pretežno pozitivnu percepciju evaluacionih procesa i pružaju osnov za njihovo dalje unapređenje.
Takođe, AKVO, u skladu sa Zakonom, vodi i redovno ažurira registar akreditovanih studijskih programa i reakreditovanih ustanova visokog obrazovanja. Do kraja 2026. godine AKVO će izraditi i Tematsku analizu uključenosti učesnika u postupcima evaluacija sa aktuelnim praksama.